شعبهء ديگر آريانى كه پارسيان باشند از بيابان‌هاى شمال خراسان وارد مشرق ايران شده از ايالت كرمان عبور كرده فارس را مسكن خود قرار دادند ، يعنى از نزديكى زنده‌رود كه ظاهرا همانوقت در تصرف طوائف ماد بوده تا خليج فارس و حدود غربى آنها متصل بحدود طوائفى بوده كه در تحت نفوذ ايلاميها بسر ميبردند . سلسلهء ديگر از آريا يا باكتريا حركت كرده امتداد جنوب شرقى را اختيار نموده از هندوكش گذشته پنجاب را مسخر نمودند . پشت‌سر اين سه دسته ذكر هيركانيها را ميشنويم كه ساكن ناحيهء استراباد « 1 » حاليه بودند و دنبال پارسيها كارمانيان ميباشند كه ولايت كرمان منسوب بايشان است . ديگر گدرزيان كه در ساحل بلوچستان بوده و در انزيان و اراخوسيان كه اولى در نواحى شمالى بلوچستان و دومى در قسمتى از جنوب افغانستان مسكن گرفته بودند و آخر الامر مرژيهاى مرو و باختريهاى بلخ ميباشند . تاريخ اين مهاجرتها بعضى از كتيبه‌هاى خط ميخى كه جديدا در بوغازك‌اى « 2 » كه عبارت از تيرياى قديم و پايتخت هتيت‌ها باشد كشف شده مشتمل بر معاهداتى است كه ما بين هتيت‌ها و متانيان كه لااقل امرا و سلاطين آنها آريان بوده‌اند بسته شده ، از جمله قراردادى است كه از طرف خدايان ويد - اندرا - و ارونا - نساتياتونس ( اسونيز ) واقع شده است و آن نه فقط تصريح مىكند كه متانيان اين خدايانرا احترام مينمودند بلكه معلوم ميدارد كه در سال 1350 قبل از ميلاد تاريخ عهدنامهء مزبور ، امتياز و فرقى بين عناصر آرياى ايران و هند وجود نداشته است ضمنا سند نامبرده تمدن هند را مىرساند كه نهايت قديم نيست . عقيدهء مسيو دمرگان « 3 » اينست كه هجوم آريانها به باكتريا دو هزار و پانصد سال پيش از ميلاد واقع شده و قوم ماد در حدود دو هزار سال قبل از ميلاد بشمال غربى ايران رفته‌اند و اين مسئله كه در فصل ششم مذكور داشتيم كه قوم كسيت كه در

--> ( 1 ) - گرگان فعلى ( مترجم ) . ( 2 ) - « مطالعات » صفحهء 314 « مؤلف » . ( 3 ) - Kyoi .